۵
چطور با حفظ شماره موبایل، از یک اپراتور دیگر استفاده کنیم؟

چطور با حفظ شماره موبایل، از یک اپراتور دیگر استفاده کنیم؟  

«ترابردپذیری» شماره همراه یعنی مالک یک شماره تلفن مثل ۰۹۱۲۳۴۵۶۷۸۹، بتواند بنا به میل خود از هر یک از اپراتورهای موبایل، خدمات بگیرد. این مطلب برای اولین بار در ۲۳ آبان سال ۹۵ منتشر شد. برای اطلاع‌رسانیِ بیشتر درمورد برخی تغییرات طرح ترابردپذیری، این نوشته بروز شد.

«ترابردپذیری شماره‌ی همراه» (Mobile Number Portability) به مشترکان تلفن همراه امکان می‌دهد بی‌نیاز به تغییر شماره‌ی خود، بین خدمات‌دهندگان تلفن همراه (اپراتورهای موبایل) جابه‌جا شوند. به عنوان مثال فردی با شماره ۰۹۱۲۱۲۳۴۵۶۷ که قبل از این به خاطر پیش‌شماره‌ی ۰۹۱ لزوما مشترک همراه اول بود حالا می‌تواند با حفظ این شماره، به‌دلخواه خود از هر یک از دو اپراتور دیگر (ایرانسل و رایتل) خدمات بگیرد و مشترک آن‌ها شود. البته این فناوری چیز جدیدی نیست و بیش از ۱۵ سال پیش اولین بار در بریتانیا عملی شده و در حال حاضر در بسیاری از کشورها اجرا می‌شود.

در ایران سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی یا همان به‌اصطلاح رگولاتوری در تاریخ ۱۸/۳/۱۳۹۳ به اپراتورهای تلفن همراه حداکثر تا ۱۸/۹/۱۳۹۴ مهلت داد تا خود را برای اجرای این طرح آماده کنند. راه‌اندازی آزمایشی آن در دهه‌ی فجر ۱۳۹۴ صورت گرفت. بهره‌برداری تجاری ابتدا ۲۷ اردیبهشت ۹۵ تعیین شده بود ولی با تاخیرهایی که خورد نهایتا در ۳۱ مرداد ۹۵، مصادف با هفته‌ی دولت، آغاز شد.

در این اثنا و خصوصا بعد از ماجرای افشای اطلاعات مشترکان ایرانسل حرف‌وحدیث‌های زیادی درباره‌ی امنیت این طرح بود و عده‌ای معتقد بودند این جابه‌جایی‌ها درنهایت به درز بیش‌تر اطلاعات مردم منجر خواهد شد. «حسن فلاح جوشقانی»، معاون سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در پاسخ به این نگرانی‌ها گفت: «ملاحظات امنیتی برای اجرای طرح ترابردپذیری شماره همراه روی تمامی سامانه‌های اپراتورها عملیاتی شده. در کنار این اقدامات، سامانه‌ی تمامی اپراتورها طبق روال مشخص به‌صورت دوره‌ای از نظر نفوذپذیری تست می‌شود.» هم‌چنین «در روال درج اطلاعات مربوط به ترابردپذیری شماره همراه، بلافاصله اطلاعات ثبت‌شده‌ی کاربران در بانک‌های اطلاعاتی امن نگه‌داری می‌شود. سامانه‌ی مرکزی ترابردپذیری شماره همراه نیز کاملا در شبکه‌ی اختصاصی پیاده‌سازی شده و از شبکه‌های عمومی برای این کار استفاده نشده است.» به‌علاوه «باوجود اینکه استفاده از پروتکل HTTPS به‌تنهایی ضامن امنیت صفحات اینترنتی نیست، با این حال اپراتورهای موبایل را به استفاده از این پروتکل ملزم کرده‌ایم.» به هر حال چند وقتی است این طرح با حرف‌وحدیث‌های فراوان عملی شده که در این نوشتار سعی در پرداختن به آن‌ها و نیز ارائه‌ی اطلاعات مورد نیاز کاربران شده.

سازمان تنظیم مقررات مواردی را مشمول رد تقاضای ترابرد دانسته که از قرار زیرند:

۱- عدم احراز هویت مشترک به دلایل زیر:

عدم تطبیق کد ملی یا شماره
عدم تطبیق ماهیت حقوقی و حقیقی
عدم وجود شماره در شبکه اپراتور
شماره مجوز دار و گروه‌دار (شماره‌ای که قرارداد خاص با اپراتور داشته یا در گروه خاصی است که نیاز به تایید ترابرد از آن گروه را دارد.)

۲- عدم رعایت شرایط ترابرد نظیر به نظیر (اعتباری به اعتباری و دائمی به دائمی)

۳- فعال نبودن سیم‌کارت مشترک

۴- دستور مراجع ذی‌صلاح برای مسدود شدن

۵- فعال نبود سیم‌کارت مشترک بیش از ۳ ماه برای اولین درخواست

۶- عدم پرداخت به‌موقع صورت‌حساب اولیه (برای مشترکان دائمی)

۷- درخواست ترابرد بیش از ۲ بار در سال

بدین ترتیب مشترکانی که با این مشکل مواجه شده‌اند، باید این مشکلات را رفع کرده یا منتظر گذشت مدت‌زمان مورد نیاز باشند.

علاوه بر این‌ها توصیه می‌کنیم برای دوری از مشکلات احتمالی ابتدا مسائل مالی را با اپراتور فعلی خود تسویه کرده و سپس اقدام به ترابرد شماره کنید؛ مثلا اگر یک طرح مکالمه‌ی یک‌ماهه فعال کرده‌اید تا پایان آن صبر کنید، قبض دوره را بپردازید بعد درخواست ترابرد به اپراتور دیگر بدهید.

مزایا و معایب ترابردپذیری شماره همراه

به هر حال هدف اصلی این طرح بهبود کیفیت تجربه‌ی مشتریان است. مشترکان از این پس بدون دغدغه می‌توانند از اپراتوری که خدمات بهتر و منصفانه عرضه می‌کند خدمات بگیرند و این باعث افزایش رقابت بین اپراتورها می‌شود و به نفع مصرف‌کننده است.
مزایای ترابردپذیری شماره همراه

تغییر اپراتور دو بار در هر سال

با اجرای این طرح هر مشترک می‌تواند اپراتورش را تغییر دهد. این مزیت برای افرادی که از هزینه، کیفیت و تنوع خدمات یک اپراتور خسته شده‌اند، بسیار مناسب است. زیرا می‌توانند بدون تغییر شماره‌ی خود این کار را انجام دهند. تنها محدودیت در این طرح دو بار تغییر اپراتور در سال بوده و محدودیت دیگری برای تغییر اپراتورها ندارد.

ارائه‌ی سرویس‌های جذاب‌تر

با اجرای ترابردپذیری، اپراتورهای تلفن همراه ایران به خاطر اینکه مشترکان خود را از دست ندهند، به سمت ارائه‌ی خدمات متنوع و سرویس‌های جذاب خواهند رفت. این طرح‌های می‌تواند مانند دیگر کشورهای دنیا به‌صورت قراردادهای چند ساله به همراه باندلینگ باشد. البته این رقابت می‌تواند در زمینه‌ی کاهش تعرفه‌ی برخی سرویس‌ها یا ارائه‌ی بسته‌ها و خدمات نوین به مشترکان ارائه شود. این بازار رقابتی می‌تواند پیشرفت فنی و مالی اپراتورها را در بر داشته باشد.

کاهش قیمت سیم‌کارت‌های عادی در بازار سیاه

با اجرای طرح ترابردپذیری از ارزش شماره‌های تلفن همراه در بازار کاسته می‌شود و تفاوت شماره تلفن همراه میان همراه اول، ایرانسل و رایتل از بین می‌رود. با توجه به این موضوع شماره‌های عادی کدهای مختلف سه اپراتور موبایل ارزش یکسانی پیدا می‌کنند؛ چون دیگر مشخص نمی‌شود که کدام شماره در کدام شبکه فعال است. به همین دلیل قیمت شماره‌های عادی در بازار سیاه کاهش می‌یابد.

مهاجرت راحت کاربران بدون دغدغه‌ی شماره

بسیاری از کاربران به‌خصوص مدیران و مسوولان شرکت‌های خصوصی و دولتی و صاحبان کسب‌وکار نمی‌توانند راحت اپراتورهای خود را تغییر بدهند؛ زیرا شماره‌‌ی آن‌ها در اختیار سازمان‌ها و افراد بسیاری است و باید با تغییر اپراتور شماره‌شان را تغییر داده و آن را به سازمان‌ها و افراد زیادی اطلاع دهند تا به کسب‌وکار و اعتبارشان ضربه نخورد. اما با اجرای طرح ترابردپذیری، دیگر مشترکان هیچ نگرانی بابت تغییر شماره در هنگام مهاجرت از اپراتور مبدا به اپراتور موردنظرشان نخواهند داشت.

کاهش مشکلات ارتباطی اجاره‌نشین‌ها

آنتن‌دهی نامناسب شبکه‌ی تلفن همراه در منزل جدید از دغدغه‌های اجاره‌نشین‌ها است. برخی از مستأجرها سالانه مجبور به تغییر منزلشان هستند. مشکل آنتن‌دهی موبایل در خانه‌ی جدید در بیشتر مواقع مستأجران را کلافه می‌کند. اما با اجرای ترابردپذیری شماره تلفن همراه، اجاره‌نشین‌ها می‌توانند با اطلاع از آنتن‌دهی اپراتورها در محله‌ی جدیدشان، به‌راحتی اپراتور مورد نظر را انتخاب کرده و به شبکه‌ی مورد نظر کوچ کنند.
معایب ترابردپذیری شماره همراه

گران شدن شماره‌ی رند همه‌ی اپراتورها

پیش از این شماره‌های رند همراه اول گران‌تر از دیگر اپراتورها بود و قیمت شماره‌های رند ایرانسل و رایتل ارزان‌تر بود. پس از ترابردپذیری شماره‌ها، تفاوت میان شماره‌های اپراتورها از بین می‌رود و در این میان با حذف بازار سیاه کدهای مختلف، ارزش شماره‌های رند افزایش می‌یابد. این افزایش قیمت شامل هر سه اپراتور می‌شود؛ اما شماره‌های رند ایرانسل و رایتل افزایش بیشتری پیدا می‌کنند و ارزش شماره‌هایشان به نزدیکی شماره‌های رند همراه اول می‌رسد.

مشکل تشخیص تماس‌های درون و برون شبکه

اجرای ترابردپذیری باعث می‌شود، اپراتور انتخابی کاربران از شماره‌شان قابل تشخیص نباشد. به همین دلیل، تشخیص تماس‌های درون و برون شبکه قبل از برقراری تماس با مخاطبان سخت می‌شود. یعنی شما اگر شماره‌ی شما کد ۰۹۱۲ باشد و با شماره‌‌ای دارای همین کد تماس بگیرید شاید تماس برون شبکه حساب شود.

ناآشنایی با شماره‌ها و کدهای کاربردی اپراتور جدید

هر اپراتور تلفن همراه کدها و شماره‌های کاربردی دارد که کاربران در صورت تماس یا ارسال پیام می‌توانند عملیات خاصی انجام دهند. این شماره‌ها و کدها در اپراتورها متفاوت است. در صورت جابه‌جایی شماره در اپراتورها، کاربران با این شماره‌ها و کدها ناآشنا هستند و مدتی طول می‌کشد که آن‎ها را به ذهن بسپارند.

پیش از اقدام به ترابرد شماره، چه مواردی را باید دانست

برای تغییر اپراتور باید مواردی را مدنظر قرار داد و با توجه به محدودیت تعداد جابه‌جایی در سال با دقت بیشتری نسبت به این کار اقدام کرد.

انتخاب اپراتور بعدی و هدف از جابه‌جایی

در حقیقت کل قابلیت ترابردپذیری شماره‌ی همراه در پاسخ به این سوال خلاصه می‌شود که چرا و به کدام اپراتور؟ باید هدف از ترابرد شماره خود به اپراتور را مشخص کنید. این‌که دنبال چه ویژگی‌ای هستید؛ چهار دلیل عمده‌ی تعرفه‌ها، آنتن‌دهی، سرعت اینترنت و کیفیت خدمات باید ارزیابی شود و با توجه به نیاز و هدف مورد نظر، اپراتوری که به بهترین شکل آن نیاز را بر می‌آورد انتخاب می‌شود. مثلا اگر به دنبال دسترسی به بالاترین سرعت اینترنت موبایل هستید و در حال حاضر از همراه اول خدمات اینترنت دریافت می‌کنید ابتدا برآوردی از میزان رضایت خود از وضعیت این خدمت داشته باشید؛ بعد باید بررسی کنید عمدتا در چه مناطقی به پوشش‌دهی اینترنت نیاز دارید؛ برای این مورد می‌توانید به‌جز نقشه‌هایی که هر یک از اپراتورها از مناطق تحت پوشش خود دارند از دوستان و آشنایی که احیانا مشترک اپراتورهای دیگر و ساکن آن مناطق هستند پرس‌وجو کنید. در نهایت لازم است مقایسه‌ی تعرفه‌ها صورت بگیرد تا بتوان صرفه‌ی انتقال را حساب کرد؛ مثلا این‌که هزینه‌ی تماس‌های برون و درون شبکه چقدر فرق می‌کند و اگر متفاوت است بیشتر افرادی که شما با آن‌ها ارتباط دارید مشترک کدام اپراتور هستند و آیا اصلا مسئله هزینه‌ی تماس دغدغه‌ای برای شما محسوب می‌شود یا نه. یادتان باشد صِرف نارضایتی از اپراتور فعلی دلیل بر جابه‌جایی به اپراتور دیگر نمی‌شود چراکه ممکن است اپراتورهای دیگر هم در جلب رضایت شما موفق نباشند؛ پس پیش از اقدام همه جوانب را بسنجید.

تعداد ترابردپذیری

مشترکان تلفن همراه هر شماره را تنها دو بار در سال می‌توانند جابجا کنند. یعنی محدودیت تعداد ترابردپذیری برای هر شماره در سال ۲ بار است. با توجه به این محدودیت هر سال می‌توانید مشترک هر ۳ اپراتور تلفن همراه باشید.

زمان میان دو ترابرد

بین دو ترابرد باید ۳ ماه فاصله باشد. بدین ترتیب شما پس از هر ترابرد حداقل باید ۹۰ روز در شبکه‌ی اپراتور میزبان حضور داشته باشید.

هزینه‌ی ترابردپذیری

هزینه ترابردپذیری برای هر شماره تنها ۵ هزار تومان است. البته هزینه‌ی سیم‌کارت جداگانه است و هر اپراتور میزبان می‌تواند هزینه‌ی سیم‌کارت را هم دریافت کند.